Diyabet Bir Hastalık Sırasında Nasıl Yönetilir ? ‘’HASTA OLDUĞUMUZ GÜNLER İÇİN KURALLAR’’
Diyabetli Kişiler Hastalandığı Zaman Ne Olur?
Diyabetli kişiler hasta oldukları zaman , vücutları hastalığa karşı savaşmak için çeşitli hormonlar salgılayarak tepki gösterir. Enfeksiyonlar , kalp damar sistemini etkileyen kalp krizi, felç gibi hastalıklar, bulantı , kusma, ishal ile seyreden gastroenterit gibi durumlar, susuzluk (Dehidratasyon) gibi çok sayıda durum bu hormonları tetikleyebilir.
Hastalık sırasında vücuda salınan hormonlar hem kan şekeri seviyelerini yükseltir hem de kullandığımız insülinin kan şekerini düşürücü etkisini azaltır. Diyabetli kişiler için ufacık bir hastalık bile tehlikeli biçimde yüksek kan şekeri seviyelerine yol açabilir. Bu da diyabetik ketoasidoz veya hiperosmolar hiperglisemik durum ( HHD ) gibi hayati tehlike oluşturan acil durumlara sebep olabilir.
Diyabetli kişiler, onların yakınları ve çocukları diyabetli ebeveynler hastalık durumları için sağlık ekibi ile birlikte bir plan hazırlamalıdırlar.
Bu planlamada şu konular mutlaka görüşülmelidir:
- Bir hastalıkta ideal kan şekeri değeri
- İlaçlarını nasıl ayarlayacakları ( örneğin insülin dozunun yüksek kan şekerini düşürmek için nasıl hesaplanıp , ne zaman yapılacağı )
- Yardım almak için sağlık bakım ekipleriyle ne zaman iletişime geçecekleri
- kan şekeri ve keton seviyelerini ne sıklıkla kontrol edecekleri
Hastayken normal şekilde yemek yiyemeseniz de kan şekeriniz yükselebilir ve yapacağınız ek insülin ile kan şekerinizi düşürmeniz gerekebilir.
Bir doktora ne zaman başvurulur?
Diyabetli kişiler aşağıda yer alan durumlarda bir sağlık ekibine başvurmalıdır:
- Ne yapacakları konusunda emin değillerse.
- Sürekli kusuyorlarsa , (herhangi bir yiyecek ya da içeceği altı saatten fazla tutamıyorlarsa ) , Çünkü bu durumda vücut susuz kalabilir.
- Kan glukozu 24 saatten fazla bir süre yüksek ise
- Diyabetik ketoasidozun belirtisi olabilecek belirtiler ve bulgular gelişirse.
Hazırlayanlar ve Çeviri Editörleri :
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli ,
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları
Hakan Çelen ,
Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi , diyabetgelismeleri.com (Site Yöneticisi ve Editör)
Referanslar:
İnternational Diabetes Federation. How To Manage Diabetes During an ilness. IDF. Europe, 2020.
