Hastalıkta Diyabet Yönetimi Bölüm 3 ile kaldığı yerden devam ediyor.
Birinci ve ikinci bölümleri okumak için aşağıdakilere tıklayın.
Bazal ( örn: lantus/ uzun etkili insülin ) ve bolus ( örn: novorapid/ hızlı etkili insülin ) tedavisi gören T1D’li kişilerde insülin dozlarının ayarlanması için tavsiyeler:
Dört saatte bir kez gece ve gündüz kan şekeri seviyelerinizi ve keton seviyelerinizi ( özellikle kan şekeri 270 mg/dl üzerindeyse ( > 15 mmol ) ölçün. Kan keton seviyeleri 3.0 mmol/I ise , derhal hastaneye gidin; İntravenöz (IV) insülin ve sıvılar gerekebilir.
Günlük toplam insülin ( kısaltması TGD ) : Günlük aldığınız bazal ( örn , detemir, lantus ) ve bolus insülin ( örn novorapid , humalog , apidra ) miktarlarının toplamıdır.
Toplam günlük doz formülü bir kişinin orta veya hızlı etkili insülinden ( bolus ) ek olarak ne kadar alması gerektiğini belirlemesine yardımcı olur. Genelde her gün aldığınız insülin ( bazal + bolus ) ünitelerindeki değerleri toplayın.
Toplam günlük dozunuz ( TGD ) =______ ünite. Daha iyi anlamak açısından aşağıda bir örnekle açıklanmıştır.
Günlük toplam kullanılan insülin dozunuzun ( TGD ) %10’unu = _________ %15’ini = _____%20’sini =____ hesaplayın. Örneğin : Günlük toplam olarak sabah , öğle , akşam hızlı etkili insülin ile sırasıyla 8 + 8 + 8 ünite , uzun etkili insülinlerle ( bazal ) de sabah 12 ünite akşam 12 ünite ( ikiye bölünmüş şekilde ) toplam 48 ünite insülin alıyorsunuz. ( 8 + 8 + 8 + 12 + 12 = 48 ) Bunun %10’u….4.8….%15’i…..7.2…..%20’si…..9.6……dur. Hesaplamanın anlaşılması açısından bu bir örnektir. Bu değerler kişiden kişiye değişir. (Ek not: Yüzde hesaplaması için bir sağlık ekibinden yardım alabilir veya internet üzerinden yüzde hesaplaması diye girip hesaplayabilirsiniz.)
Her zamanki insülin dozlarına ek olarak , her dört saatte bir ne kadar hızlı/orta etkili insülinin alınacağını belirlemek için aşağıdaki tabloyu takip edin. insülini dört saatte bir tekrarlayın gerekirse , aşağıdaki tabloda belirtilen gibi.
Her günkü gibi beslenmiyorsanız , her zamanki karbonhidratları şekerli içeceklerle yer değiştirin.
| Kan Şekeri Testleri (mg/dI) | Kan Keton Testleri (mmol/l) | YAPILMASI GEREKEN * |
|---|---|---|
Kan Şekeri <70 | Negatif. | Ekstra insülin almayın. Eğer yemek yiyebilecekseniz öğün öncesi insülin. Eğer kusma varsa , sizi takip eden bir sağlık ekibine başvurun! |
Kan Şekeri 72 -288 | Kan Ketonları <0.6 | Hasta olmadığınız normal günlerdeki insülin düzeninize devam edin. |
Kan Şekeri 72 -288 | Kan Ketonları ≥0.6 | Normal yaşamda kullanılan günlük toplam insülin dozunun %10’unu hızlı etkili insülin ile ek doz (düzeltme dozu) olarak uygulayın. |
Kan Şekeri >288 | Kan Ketonları <0.6 | Normal yaşamda kullanılan günlük toplam insülin dozunun %10’unu hızlı etkili insülin ile ek doz (düzeltme dozu) olarak uygulayın. |
Kan Şekeri >288 | Kan Ketonları ≥0.7 – 1.4 | Normal yaşamda kullanılan günlük toplam insülin dozunun %15’ini hızlı etkili insülin ile ek doz (düzeltme dozu) olarak uygulayın. |
Kan Şekeri >288 | Kan Ketonları ≥1.5 – 3.0 | Normal yaşamda kullanılan günlük toplam insülin dozunun %15’ini hızlı etkili insülin ile ek doz (düzeltme dozu) olarak uygulayın. |
İnsülin Pompası Kullanan Kişilerde İnsülin Dozlarının Ayarlanması İçin Tavsiyeler:
Hazırlayanlar ve Çeviri Editörleri :
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli ,
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları
Hakan Çelen ,
Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi , diyabetgelismeleri.com (Site Yöneticisi ve Editör)
Referanslar:
İnternational Diabetes Federation. How To Manage Diabetes During an ilness. IDF. Europe, 2020.
